Entegre Bina Teknolojileri

Yangın Korunumu ve Mühendisliği

Genel Tanıtım ve Sistem Broşürü

Bize Ulaşın

    Ürünler

    Exproof ve Endüstriyel Gaz Kaçak Algılama Sistemleri

    Bina ve endüstriyel yapıların, yangına ve patlamalara karşı korunmasında önemli yeri olan sistemlerden biri de gaz algılama sistemleridir. Gaz algılama sistemleri, sahadaki gaz sensörlerinin gaz kaçaklarını ve ortamdaki seviyelerini en erken seviyede algılayıp ihbar vermesi vasıtası ile patlamalara veya insan sağlığına gelebilecek zararlara karşı çabuk müdahale imkanı sağlar, mal ve can güvenliğini arttırır. Firmamız GDS Marka İngiliz menşeili ürünler ile birlikte PROSENSE, DURAN, LLENARI ürünlerini tedarik etmektedir.

    Türkiye sınırlarında kurulacak olan Yangın Algılama ve İhbar Sistemlerinde TC Yangından Korunma Yönetmeliği gereğince EN54 sertifikalı ürünlerin kullanımı zorunludur. Dizayn ve işletme de yine EN54 standartlarına göre yapılmalıdır.
    Genel Algılanan Gazlar

    Yanıcı ve patlayıcı gazlar ve buharları (LPG,CH4), Oksijen(O2), Karbon monoksit(CO), Klor(CI), Hidrojensülfit(H2S), Freon çeşitleri, Amonyak (NH3), NO2, SO2, NO, HCN, HCI, H2, Nafta, CO2

    Sistem Çeşitleri

    Yanıcı ve patlayıcı gazlar ve buharları (LPG,CH4), Oksijen(O2), Karbon monoksit(CO), Klor(CI), Hidrojensülfit(H2S), Freon çeşitleri, Amonyak (NH3), NO2, SO2, NO, HCN, HCI, H2, Nafta, CO2

    Konvansiyonel Sistemler

    Zon bazında algılama yapılır. Genel olarak otoparklarda CO-Karbonmonoksit ve NO2-Nitrojendioksit gazının algılaması için kurulan sistemlerinde kullanılır. LPG gaz dedektörleri de hatta bağlanabilir. Her bir zona 1-14 arası sensör bağlanır. Zon üzerindeki sensörlerin ölçtüğü en yüksek gaz seviyesi cinsine göre %LEL veya ppm cinsinden kontrol paneli üzerinden data izlenir.

    Adresli Sistemler

    Nokta – adres bazında algılama yapılır. Sensör tek bir hatta bağlanır. Uygulamada bir hat üzerine 40 adet  sensör bağlanabilir. Kablodan ve işçilikten tasarruf sağlanır. Hat üzerine bağlanan bütün sensörlerin bir adresi vardır ve kontrol panelinden izlenir ve gerektiğinde kontrol paneli arıza durumunu bildirir.

    Sensörler
    İnfrared (Kızılötesi) Sensörler

    Kızılötesi gaz dedektörleri, infrared emilim prensibine dayanarak çalışır. Sensör birçok gaz molekülünün özelliklerini kullanarak, özel dalga boylarında kızılötesi radyasyonu absorve eder. Çalışma şekilleri kısaca şu şekilde tarif edilebilir; Bir kızılötesi kaynak ölçüm odasının içine giren bir gaz hacmini aydınlatır. Gaz, kızılötesi dalga boylarının bir kısmını içinden geçerken emer, bazıları ise tamamen kayıpsız geçer. Emilim miktarı, gazın konsantrasyonu ile ilgilidir ve bir dizi optik detektör ve uygun elektronik sistemler ile ölçülür. Emilen ışığın şiddetindeki değişim, emilmeyen bir dalga boyundaki ışığın yoğunluğuna göre ölçülür. Mikroişlemci, gaz konsantrasyonunu emilimden hesaplar ve rapor eder.

    Gaz bulunmadığında, referans sinyal detektörü ve ölçüm sinyali detektörü sinyalleri dengelenir. Yanıcı gaz mevcut olduğunda, gaz sinyal ışığı emdiği için ölçüm sinyali detektöründen çıkışta tahmin edilebilir bir düşüş vardır.

    Kızılötesi gaz dedektörleri, katalitik tipte dedektörlere göre çeşitli avantajlar sunmaktadır. Bu avantajlar aşağıda kısaca sunulmuştur:

    • Cevap verme hızı çok hızlıdır, tipik olarak 10 saniyeden azdır.
    • Kirlenmeye ve “zehirlenmeye” karşı bağışıktırlar.
    • Kaynak veya dedektörde herhangi bir arıza ya da sinyalin kir ile tıkanması, arıza durumunda hemen tespit edildiğinden pratik olarak emniyetlidirler.
    • Kızılötesi gaz dedektörleri oksijen açısından zengin veya oksijensiz ortamlarda güvenilir şekilde çalışabilir.
    • Hemen hemen bakım gerektirmezler (güvenilir performans sağlamak için sadece optik camların ve reflektörlerin periyodik olarak temizlenmesi gerekir) ve bu nedenle kullanımları erişilemeyen alanlar için şiddetle tavsiye edilir.
    • Kızılötesi gaz dedektörleri, gaz konsantrasyonunu tek bir yerde (nokta kızılötesi dedektörün kullanımı) veya büyük alanlarda (açık yol kızılötesi dedektörünün kullanımı) ölçebilir.

    Katalitik sensörleri günümüzde kızılötesi gaz algılama sensörleri ile değiştiriliyor. Bunun nedeni, kızılötesi yöntemin, sık kalibrasyon gerekliliklerinden, silikon zehirlenmesinden ve hidrokarbon gazlarını tespit etmek için oksijen ihtiyacının bulunmadığından kaynaklanmasıdır. Sonuç olarak, kızılötesi dedektörler, sabit gaz algılama sistemlerinde hidrokarbonun izlenmesi için daha güvenilir hale gelmiştir.

    İnfrared sensörler, metan, propan, heksan, pentan, etanol, Jet-A, izobüten, propilen ve izopropil alkol gibi geniş bir yelpazedeki yanıcı hidrokarbonları ve ayrıca hacimce % 5 karbondioksiti okumak için kalibre edilebilir. Hidrokarbon tespitinde uygulanan kızılötesi gaz algılama dalgaboyu karbondioksit tespiti için gerekli olana benzediğinden, bu sistemler aynı zamanda CO2’nin hacimce izlenmesi yoluyla toksik ve yüzde hacim açısından da mükemmeldir.

    Yarı iletken Sensörler

    SnO2 bileşimli katı hal sensörleridir. Ortamda yanıcı veya toksik gaz oluştuğu zaman, sensör yüzeyinde oksitlenme olur. Bu oluşum sırasında sensör içindeki serbest elektronlar yarı iletken malzemenin kapasitesinde bir artışa neden olur. Bu artışlar ölçülerek gazların seviyeleri ölçülür.

    Yarı iletken gaz sensörleri, bir metal oksit yüzeyiyle temas eden ve ardından oksidasyon veya indirgeme işlemine giren bir gaza dayanır. Gazın metal oksit üzerindeki emilimi veya desorpsiyonu, bilinen bir başlangıç değerinden iletkenliği veya direnci değiştirir. İletkenlik veya özdirençteki bu değişiklik elektronik devre ile ölçülebilir. Genellikle iletkenlik veya dirençteki değişim, gaz konsantrasyonu ile doğrusal ve orantılı bir ilişkidir. Bu nedenle, özdirenç / iletkenlik değişimi ve gaz konsantrasyonu arasında basit bir kalibrasyon denklemi kurulabilir.

    Metal oksit yüzeyi genellikle bir geçiş veya ağır metalin ince bir filmidir. Kullanılan tam metal, uygulamaya bağlı olacaktır ve örnek metaller kalay dioksit (Sn02) veya tungsten oksit (WO3) içerir. Film, bir silikon tabakasının üzerindedir ve yine uygulamaya bağlı olarak 200 ila 400 ° C arasında bir sıcaklığa ısıtılır. Bu şekilde, kimyasal işlemler hızlandırılır ve dalgalanan dış sıcaklıkların etkileri en aza indirilir.

    Yarı iletken sensörler, geniş bir yüzey alanına sahip olduklarında en iyi şekilde çalışırlar. Böyle bir sensör, özellikle düşük konsantrasyonlarda mümkün olduğunca hedef gazı absorbe edebilir.

    Pellistör Sensörler

    Katalitik sensörler olarakta bilinmektedir. Pellistör, parlayıcı ve yanıcı gazların oksidasyonu sonucu oluşan ısı değişimini ölçen minyatür tip kalorimetre gibi çalışır. Genellikle ısıtıcı görevini gören platin çekirdek ve seramik ısı sensöründen oluşur.

    Bir pelistör, bir Wheatstone köprüsü devresine dayanır ve her ikisi de platin sargıları kaplayan iki “boncuk” içerir. Boncuklardan (“aktif” boncuk) biri, etrafındaki gazın tutuştuğu sıcaklığı düşüren bir katalizör ile muamele edilir. Bu boncuk yanmadan ısınır ve sonuçta bu aktif ve diğer “referans” boncuk arasında bir sıcaklık farkı ortaya çıkar. Bu, ölçülen dirençte bir fark yaratır; Mevcut gaz miktarı doğrudan doğruya orantılıdır, bu nedenle düşük patlayıcı limitinin (% LEL *) bir yüzdesi olarak gaz konsantrasyonu doğru bir şekilde belirlenebilir.

    Sıcak boncuk ve elektrik devreleri, aleve dayanıklı sensör muhafazasında, içinden gazın geçtiği sinterlenmiş metal alev tutucu (veya sinter) arkasında bulunur. 500 ° C’lik bir iç sıcaklığı koruyan bu sensör muhafazasının içine hapsedilmiş, dış ortamdan yalıtılmış kontrollü yanma meydana gelebilir. Yüksek gaz konsantrasyonlarında, yanma prosesi eksik olabilir ve bu da aktif boncuk üzerinde bir kurum katmanı ile sonuçlanabilir. Bu kısmen ya da tamamen performansı bozar. % 70 LEL üzerindeki gaz seviyelerinin görülebileceği ortamlarda dikkatli olunmalıdır.

    Elektrokimyasal Sensörler

    Anod, elektrolid ve hava katodundan oluşmaktadır. Gazların elektrokimyasal reaksiyonları prensibine dayalı çalışır. Bir elektrokimyasal gaz sensörü, bir dış devreden pozitif veya negatif akım akışı oluşturmak için oksidasyon veya indirgeme reaksiyonları kullanarak hedef gazın konsantrasyonunu ölçer. Bir elektrokimyasal sensörün temel bileşenleri bir “çalışan” elektrot, bir “karşı” elektrot ve çoğu durumda bir “referans” elektrodu içerir. Bu bileşenler, sensör yuvasının içinde bir sıvı elektrolit ile bir araya getirilmiştir. Sensörün tepesi, ortam havasının sensörün elektroliti ile etkileşime girdiği bir membran ve difüzyon sınırlayıcı menfeze sahiptir.

    Gaz, membrandan yayıldığı ve elektrolit ile temas ettiği için, bir elektrokimyasal reaksiyon meydana gelir. Bir oksidasyon reaksiyonu, çalışma elektrodundan karşı elektrota akım akışıyla sonuçlanırken, bir indirgeme reaksiyonu, akım akışını zıt yönde meydana getirir. Bu akımın büyüklüğü, mevcut gaz miktarıyla orantılıdır ve harici bir elektrokimyasal gaz sensörü devresi ile ölçülür. Bu akım, mühendislik birimlerinde kalibre edilmiş bir okuma elde etmek için yükseltilir, filtrelenir ve işlenir. Çoğu elektrokimyasal sensör, hedef gaz bulunmadığında sıfır akım üretir ve katalitik boncuk sensörlerinin aksine bir denge veya sıfır ayarına gerek yoktur.

    Açık Alan Gaz Dedektörleri

    Açık Alan Gaz Dedektörleri (OPEN PATH GAS DETECTOR), yanıcı hidrokarbon gazları için sürekli izleme sağlayan bir açık yol tespit sistemidir. Diferansiyel Optik Absorpsiyon Spektroskopisi (DOAS) tekniği kullanılarak atmosferin “spektral figerger” analizini kullanır. Metan, propan ve etilen gibi gaz halindeki hidrokarbonları tespit eder.

    Dedektör bir Xenon Flash kızılötesi verici ve kızılötesi alıcıdan oluşur. Verici ve alıcı, toz, sis, yağmur, kar veya titreşimin yüksek bir sinyal azalmasına neden olabileceği son derece sert ortamlarda 7m-200m arasında bir görüş alanı üzerinden monte edilir. Verici ve alıcının her ikisi de sağlam, paslanmaz çelik, ATEX ve IECEx onaylı muhafazada yer almaktadır. Ana muhafaza, entegre, ayrılmış, EExe arttırılmış güvenlik terminali bölümüne sahip EExd fl’ye uygundur.

    Yarıiletken Endüstrisi için Gaz Dedektörleri (Yarıiletken Endüstrisi, LCD & Solar Cell Üretim Tesisleri için Özel Üretim Hava Emişli, Akıllı Gaz Dedektörleri)

    Bu sensörler belli aralıklarda kalibrasyon gerektirmez. Kartuşlu sensör ve pompa üniteleri kolaylıkla değiştirilebilir. Algılama yapılan gazlar;

    Silan SiH4, PH3, B2H6, Arsine AsH3,BCL3, BF3, Br2, H2Se, Si2H6, Dichlorosilane SiH2Cl2, GeH4, NH3, HF, PF3, HCl, HBr, F2, Cl2, ClF3, O3, CO, H2S, NF3, CCl4, H2, O2, TEOS, NO, NO2, POCL3, SiCL4, TiCL, SiHCL, TMA, WF6

    Hava emişli gaz dedektörleri genel olarak çok özel ve temiz ortamlarda üretim yapılan yarıiletken ve mikroişlemci üretim tesisleri, LCD ekran üretim tesisleri, güneş hücresi üretim tesisleri gibi tesislerde kullanılır. (Örnek üreticiler; RIKEN REIKI model GD-700, COSMOS model PS-7)

    Açık Alan Gaz Dedektörleri

    Ultrasonik gaz kaçak tespiti, bir işlem ortamında insan tarafından işitme olarak algılanamayan gürültü dalgalanmalarını tanımlamak için akustik sensörler kullanır. Duyulabilir frekansları (0 – 25KHz) hariç tutarken, sensör ve elektronik cihazlar bu ultrason frekanslarını (25 – 100KHz) algılayabiliyor. Birikmiş gazı ölçen geleneksel gaz dedektörlerinden farklı olarak, ultrasonik gaz dedektörleri sızıntıyı “duyar” ve bir erken uyarı sistemini tetikler.

    Sensörler, kaçan gazın ultrasonik frekanslarda oluşturduğu sese tepki verir. Sızıntı oranı esas olarak sızıntının büyüklüğüne ve gaz basıncına bağlıdır. Çoğu tesiste işlem gürültüsünün büyük bir kısmı duyulabilir aralıktadır, ancak normal çalışmada sınırlı ultrasonik gürültü oluşur. Yüksek basınçlı gaz salımları, sensörlerin duyulabilir gürültü olmasına rağmen yakalayabildikleri dalga boylarıdır (25 – 100 kHz)

    GENEL BİLGİ - Gazların Özellikleri
    MaddeLFL/LEL %UFL/UEL %NFPA ClassAlevlenme noktası – Flash pointMinimum ateşleme enerjisi mJ Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı
    Acetaldehyde4.057.0IA−39 °C0.37175 °C
    Acetic acid (glacial)419.9II39 °C to 43 °C 463 °C
    Acetic anhydride  II54 °C  
    Acetone2.6–312.8–13IB−17 °C1.15 @ 4.5%465 °C, 485 °C
    Acetonitrile  IB2 °C 524 °C
    Acetyl chloride7.319IB5 °C 390 °C
    Acetylene2.5100IAFlammable gas0.017 @ 8.5% (in pure oxygen 0.0002 @ 40%)305 °C
    Acrolein2.831IB−26 °C0.13 
    Acrylonitrile3.017.0IB0 °C0.16 @ 9.0% 
    Allyl chloride2.911.1IB−32 °C0.77 
    Ammonia1528IIIB11 °C680651 °C
    Arsine4.5–578IAFlammable gas  
    Benzene1.27.8IB−11 °C0.2 @ 4.7%560 °C
    1,3-Butadiene2.012IA−85 °C0.13 @ 5.2% 
    Butane, n-butane1.68.4IA−60 °C0.25 @ 4.7%420–500 °C
    n-Butyl acetate, butyl acetate1–1.78–15IB24 °C 370 °C
    Butyl alcohol, butanol111IC29 °C  
    n-Butanol1.411.2IC35 °C 340 °C
    n-Butyl chloride, 1-chlorobutane1.810.1IB−6 °C1.24 
    n-Butyl mercaptan1.410.2IB2 °C 225 °C
    Butyl methyl ketone, 2-hexanone18IC25 °C 423 °C
    Butylene, 1-butylene, 1-butene1.989.65IA−80 °C  
    Carbon disulfide1.050.0IB−30 °C0.009 @ 7.8%90 °C
    Carbon monoxide1275IA−191 °C Flammable gas 609 °C
    Chlorine monoxide  IAFlammable gas  
    1-Chloro-1,1-difluoroethane6.217.9IA−65 °C Flammable gas  
    Cyanogen6.0–6.632–42.6IAFlammable gas  
    Cyclobutane1.811.1IA−63.9 °C 426.7 °C
    Cyclohexane1.37.8–8IB−18 °C to -20 °C0.22 @ 3.8%245 °C
    Cyclohexanol19IIIA68 °C 300 °C
    Cyclohexanone1–1.19–9.4II43.9–44 °C 420 °C
    Cyclopentadiene  IB0 °C0.67640 °C
    Cyclopentane1.5–29.4IB−37 to −38.9 °C0.54361 °C
    Cyclopropane2.410.4IA−94.4 °C0.17 @ 6.3%498 °C
    Decane0.85.4II46.1 °C 210 °C
    Diborane0.888IA−90 °C Flammable gas 38 °C
    o-Dichlorobenzene, 1,2-dichlorobenzene29IIIA65 °C 648 °C
    1,1-Dichloroethane611IB14 °C  
    1,2-Dichloroethane616IB13 °C 413 °C
    1,1-Dichloroethene6.515.5IA−10 °C Flammable gas  
    Dichlorofluoromethane 54.7 Non flammable, 36.1 °C 552 °C
    Dichloromethane, methylene chloride1666 Non flammable  
    Dichlorosilane4–4.796IA−28 °C0.015 
    Diesel fuel0.67.5IIIA>62 °C (143 °F) 210 °C
    Diethanolamine213IB169 °C  
    Diethylamine1.810.1IB−23 to −26 °C 312 °C
    Diethyl disulfide1.2 II38.9 °C  
    Diethyl ether1.9–236–48IA−45 °C0.19 @ 5.1%160–170 °C
    Diethyl sulfide  IB−10 °C  
    1,1-Difluoroethane3.718IA−81.1 °C  
    1,1-Difluoroethylene5.521.3 −126.1 °C  
    Diisobutyl ketone16 49 °C  
    Diisopropyl ether121IB−28 °C  
    Dimethylamine2.814.4IAFlammable gas  
    1,1-Dimethylhydrazine  IB   
    Dimethyl sulfide  IA−49 °C  
    Dimethyl sulfoxide2.6–342IIIB88–95 °C 215 °C
    1,4-Dioxane222IB12 °C  
    Epichlorohydrin421 31 °C  
    Ethane312–12.4IAFlammable gas -135 °C 515 °C
    Ethanol, ethyl alcohol3–3.319IB12.8 °C (55 °F) 365 °C
    2-Ethoxyethanol318 43 °C  
    2-Ethoxyethyl acetate28 56 °C  
    Ethyl acetate212IA−4 °C 460 °C
    Ethylamine3.514IA−17 °C  
    Ethylbenzene1.07.1 15–20 °C  
    Ethylene2.736IA 0.07490 °C
    Ethylene glycol322 111 °C  
    Ethylene oxide3100IA−20 °C  
    Ethyl chloride3.815.4IA−50 °C  
    Ethyl mercaptan  IA   
    Fuel oil No.10.75    
    Furan214IA−36 °C  
    Gasoline (100 octane)1.47.6IB< −40 °C (−40 °F) 246–280 °C
    Glycerol319 199 °C  
    Heptane, n-heptane1.056.7 −4 °C0.24 @ 3.4%204–215 °C
    Hexane, n-hexane1.17.5 −22 °C0.24 @ 3.8%225 °C, 233 °C
    Hydrogen4/18.375/59IAFlammable gas0.016 @ 28% (in pure oxygen 0.0012)500–571 °C
    Hydrogen sulfide4.346IAFlammable gas0.068 
    Isobutane1.89.6IAFlammable gas 462 °C
    Isobutyl alcohol211 28 °C  
    Isophorone14 84 °C  
    Isopropyl alcohol, isopropanol212IB12 °C 398–399 °C
    Isopropyl chloride  IA   
    Kerosene Jet A-10.6–0.74.9–5II>38 °C (100 °F) as jet fuel 210 °C
    Lithium hydride  IA   
    2-Mercaptoethanol  IIIA   
    Methane (natural gas)5.015IAFlammable gas0.21 @ 8.5%580 °C
    Methyl acetate316 −10 °C  
    Methyl alcohol, methanol6–6.736IB11 °C 385 °C; 455 °C
    Methylamine  IA8 °C  
    Methyl chloride10.717.4IA−46 °C  
    Methyl ether  IA−41 °C  
    Methyl ethyl ether  IA   
    Methyl ethyl ketone1.810IB−6 °C 505–515 °C
    Methyl formate  IA   
    Methyl mercaptan3.921.8IA−53 °C  
    Mineral spirits0.76.5 38–43 °C 258 °C
    Morpholine1.810.8IC31–37.7 °C 310 °C
    Naphthalene0.95.9IIIA79–87 °C 540 °C
    Neohexane1.197.58 −29 °C 425 °C
    Nickel tetracarbonyl234 4 °C 60 °C
    Nitrobenzene29IIIA88 °C  
    Nitromethane7.322.2 35 °C 379 °C
    Octane17 13 °C  
    iso-Octane0.795.94    
    Pentane1.57.8IA−40 to −49 °Cas 2-Pentane 0.18 @ 4.4%260 °C
    n-Pentane1.47.8IA 0.28 @ 3.3% 
    iso-Pentane1.329.16IA  420 °C
    Phosphine  IA   
    Propane2.19.5–10.1IAFlammable gas0.25 @ 5.2% (in pure oxygen 0.0021)480 °C
    Propyl acetate28 13 °C  
    Propylene2.011.1IA−108 °C0.28458 °C
    Propylene oxide2.936IA   
    Pyridine212 20 °C  
    Silane1.598IA  <21 °C
    Styrene1.16.1IB31–32.2 °C 490 °C
    Tetrafluoroethylene  IA   
    Tetrahydrofuran212IB−14 °C 321 °C
    Toluene1.2–1.276.75–7.1IB4.4 °C0.24 @ 4.1%480 °C; 535 °C
    Triethylborane   −20 °C −20 °C
    Trimethylamine  IAFlammable gas  
    Trinitrobenzene  IA   
    Turpentine0.8 IC35 °C  
    Vegetable oil  IIIB327 °C  
    Vinyl acetate2.613.4 −8 °C  
    Vinyl chloride3.633    
    Xylenes0.9–1.06.7–7.0IC27–32 °C0.2 
    m-Xylene1.17IC25 °C 525 °C
    o-Xylene  IC17 °C  
    p-Xylene1.06.0IC27.2 °C 530 °C
    GENEL BİLGİ - Gazların Özellikleri

     

    Birleşim

    Gaz

    Kuru

    Nemli

    N2 – Nitrogen

    780840

    768542

    O2 – Oxygen

    209450

    206152

    H2O – Water vapour

    0

    15748

    Ar – Argon

    9340

    9193

    CO2 – Carbon dioxide

    340

    335

    Ne – Neon

    18

    18

    He – Helium

    5

    5

    CH4 – Methane

    1,8

    1,8

    Kr – Krypton

    1,1

    1,1

    H2 – Hydrogen

    0,5

    0,5

    N2O – Nitrous oxide

    0,3

    0,3

    CO – Carbon monoxide

    0,09

    0,09

    Xe – Xenon

    0,09

    0,09

    O3 – Ozone

    0,07

    0,07

    further trace gases

    3,05

    3,05

    Toplam

    1000000

    1000000

    1 Vol% = 10 000 ppm (= parts per million); humidity 68 % RH at 20 °C